Yıl sonu yaklaşırken her sektör kendi açısından bir bilanço çıkarıyor. Bookinton olarak okurlar ve kitaplar ile ilişkili bir çalışma yapmak istedik. Bu sefer Türkiye dışında yaşayan, memleketin sadece havasına suyuna değil, kitabına da hasret kalanlarla konuştuk. Yurt dışında yaşayanlara Türkçe kitaplara nasıl ulaştıklarını sorduk. 

Günnur Aksakal Baykan

Yurt dışında yaşayanlar Türkçe kitaplara nasıl ulaşıyor? İşte bu soruyu odağına alan anket çalışmamızda yurt dışında en çok okunan yazarlar, en çok tercih edilen yayınevleri, yurt dışı kütüphaneleri hakkındaki sorularımıza farklı ülkelerden onlarca insan katıldı. Anketi hazırlarken amacımız yurt dışında yaşayan ve Türkçe kitaplara erişmek isteyenler için bir yol açabilmekti. Zaman ayırıp anketimize katılan herkese çok teşekkür ediyoruz.

“Yurt Dışında Yaşayanlar Türkçe Kitaplara Ulaşabiliyor mu?” konulu anketimize en yüksek katılım Almanya, Hollanda ve Polonya’dan oldu. Ayrıca Suudi Arabistan, İngiltere, Fransa, İtalya, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Arap Emirlikleri, İsveç, Kanada, Danimarka, Portekiz, Yunanistan ve Belçika’dan da katılan okurlarımız var.

Sorularımızı cevaplayanların yaş grubu dağılımına gelirsek %42,1 oranında katılımcı 36-45 yaş aralığında, %26,3’ü 26-35 yaş aralığında, %14’ü 19-25 yaş aralığında ve %17,5’i, 46 ve üstü yaş grubunda yer alıyor. Katılımcıların %14’ü öğrencilerden oluşuyor, %86’lık dilim öğrenci statüsünde değil.

Yurt dışında yaşayanlar Türkçe kitaplara nasıl ulaşıyor?

Katılımcıların birden fazla cevap verebildiği bu soruda ortaya çıkan manzarada Türkiye’den gelirken kitaplarını yanlarında taşıyanlar %87,7’lik dilimle ağırlıkta. Bunu %35,1’lik oranla online satın alma ve internetten indirme takip ediyor. E-kitap satın alanların oranı %28,1’ken sesli kitap tercih edenlerin oranı %26,3’te kalıyor. Farklı ülkelerde ve farklı şehirlerde yaşayan katılımcıların %12,3’lük kısmı kütüphanelerde Türkçe kitaplar bulabiliyor. Soruyu cevaplayan katılımcılar %5 oranında diğer seçenekleri tercih ediyor. 

Ankete katılanlara e-kitap ve sesli kitapları güncel bulup bulmadıklarını sorduk. 

Ankete katılanların %73,7’si e-kitap ve sesli kitapların güncel olmadığını düşünüyor. Bu oranı e-kitapların yeterli olduğunu ancak sesli kitapların yeterli olmadığını düşünen %14’lük dilim takip ediyor. %7’lik kısım sesli kitapları yeterli bulurken e-kitapların günceli yakalayamadığını düşünüyor. Güncel yayınları takip ederken iki seçeneği de yeterli bulan %5,3’lük bir dilim de var.

Yaşadığınız ülkede Türkçe kitap satan sahaf veya kitabevi var mı?

Katılımcıların %63,2’sinin yaşadıkları ülkede Türkçe kitaplar satan sahaf ya da kitabevi bulunuyor. Katılımcıların %22,8’i ise yaşadıkları ülkede Türkçe kitap satan yerler olduğunu söyledi. %14’lük dilim bilmiyorum seçeneğini tercih etti.

Peki, yurtdışında yaşayanlar nereden Türkçe kitap alıyor?

Verilen cevaplarda öne çıkan yerleri sizler için listeledik. İşte yurt dışında Türkçe kitap satan kitabevleri ya da sahaflar:

Ankete katılanlara Türkçe kitap satan sahaf ya da kitabevlerini hangi kaynaklardan takip ettiklerini sorduk.

Katılımcıların %66,7’lik dilimi sosyal medyadan takip ediyor. %58,3’lük kesim ise arkadaş grupları vesilesiyle haberdar oluyor. Geriye kalan %8,3 internet sayfalarını kullandığını söyledi. 

Bu internet siteleri arasında Amazon ve Idefix verilen cevaplar arasında. Ayrıca online satış yapan kitabevleri, Google reklamları, yayıncıların internet siteleri, fuarlar ve Facebook paylaşımlarından da bu mecralar arasında.

Yurt dışında yaşayanlar Türkiye’de yeni çıkan yayınları ya da çok satanları takip etmek için hangi mecraları kullanıyor?

Ankete katılanların %54,4’ü yeni çıkan yayınları ya da çok satanları takip etmiyor. Takip ettiğini söyleyen %45,6’lık kesime hangi mecralardan yararlandıklarını sorduğumuzda Kitap Yurdu, BKM, Storytel, Idefix, yazarların ve yayınevlerinin sosyal medya hesapları ve internet siteleri, İlknokta, Pandora, YouTube kanalları, Bookinton Çok Satanlar ListesiKitap Eki gibi çeşitli cevaplar verdiler.

Yurt dışındaki kütüphanelerde Türkçe kitapların olup olmadığını merak ediyorsanız bu cevaplar size yardımcı olabilir.


Katılımcılar arasında %47,4’lük dilim yaşadıkları ülkelerin kütüphanelerinde Türkçe kitaplar bulunmadığını söyledi. Geriye kalan 52,6’lık dilim yaşadıkları ülkelerin kütüphanelerinde Türkçe kitapların olduğunu belirtti ancak bu dilimin %38,6’lık kısmı yeterli çeşitlilik olmadığını düşünüyor. 

Amsterdam, Utrecht, Maastricht, Schiedam, Amstelveen (Hollanda); Münih, Berlin, Hamburg, Düsseldorf, Hagen (Almanya); Tampa, Austin, Teksas (ABD); Dubai (BAE), Uppsala (İsveç), Montréal (Kanada), Varşova (Polonya), Paris (Fransa), Londra (İngiltere) kütüphanelerinde -çeşitliliği çoğunlukla yetersiz gelse de-Türkçe kaynaklar bulmak mümkün.

Bulunduğunuz ülkede ulaştığınız Türkçe kaynakları güncel buluyor musunuz?

Soruyu cevaplayanların %68,4’ü kaynakları güncel bulmuyor, geriye kalan %31,6 ise ortalama buluyor. Katılımcıların hiçbiri yaşadıkları ülkede ulaşabildikleri Türkçe kaynakların güncel olduğunu düşünmüyor.

Yurt dışında Türkçe kitap kulüpleri var mı?

Kitap kulüplerine yönelik sorumuza %54,4’lük kısım bilmiyorum cevabını verdi. %24,6’lık kısım Türkçe kitap kulüpleri olduğunu, %21,1’lik kısımsa olmadığını söyledi. Kitap kulüplerinin isimlerini sorduğumuzda Book Club of Dubai ve Varşova Kitap Kulübü öne çıkıyor. 

Bu vesileyle hatırlatmak isteriz. Bookinton’da yer alan Kitap Kulüpleri kategorimizde yurt dışındaki kitap kulüplerini de bulabilirsiniz.

Ankete katılanların yaşadıkları ülkede bulamadıkları kitaplar hakkında sorduğumuz açık uçlu soruya verilen cevaplarda yetişkin kurgu ve kurgu dışı öne çıkıyor. Kurguda roman ve öykü; kurgu dışında kişisel gelişim, politika, ekonomi, sosyoloji alanı başı çekiyor. Çocuk kitapları daha geri planda kalıyor. Son zamanlarda okumak istedikleri yeni çıkan ya da çok satan Türkçe kitapları sorduğumuzda uzun bir liste elde ettik. Tamamına yer ayıramayacağımız için en çok tekrar edilenlerden bir liste hazırladık. İşte 2022’de yurt dışında en çok aranan kitaplar: 

  • Bir Kış Yolculuğu (Şükran Yiğit, İletişim Yayınları)
  • Efsun (Selahattin Demirtaş, Dipnot Yayınları)
  • Sırlarımız Kadar Hastayız (Bülent Demircioğlu, Destek Yayınları) 
  • Gece Yarısı Kütüphanesi (Matt Haig, Çev. Kıvanç Güney, Domingo Yayınevi)
    Kitap hakkındaki inceleme yazımızı okumak için tıklayın.
  • Ben Orda Yokken (Banu Demir, Nemesis Kitap)
  • İnce Memed (Yaşar Kemal, Yapı Kredi Yayınları)
  • Deli İbrahim Divanı (Ahmet Büke, Can Yayınları)
  • Bizim Zamanımız (Sinem Sal, Kara Karga Yayınları)
  • Tiamat (İhsan Oktay Anar, Everest Yayınları)
    Kitap hakkındaki inceleme yazımızı okumak için tıklayın.
  • Kaplanın Sırtında (Zülfü Livaneli, İnkılâp Kitabevi)
    Kitap hakkındaki inceleme yazımızı okumak için tıklayın.
  • Ülker Abla (Seray Şahiner, Everest Yayınları)
    Kitap hakkındaki inceleme yazımızı okumak için tıklayın.
  • Servi Nine ve Üç Güzeller (Arlin Çiçekçi, İthaki Yayınları)

Katılımcılarımıza hangi yazarların kitaplarına ve hangi yayınevlerine kolaylıkla ulaşmayı istediklerini sorduğumuzda farklı cevaplar geldi. Hepsine yer veremeyeceğimiz için en çok üstünde durulan isimleri derledik. Yurt dışında en sevilen yazarlar:

Yurt dışında en çok talep edilen yayınevleri:

  • İletişim Yayınları
  • İthaki Yayınları 
  • Yapı Kredi Yayınları
  • Can Yayınları
  • Domingo Yayınevi
  • Metis Kitap

Anketi açtığımız sırada Kelime Yayınları’nın yurt dışı kitap gönderimi yapmaya başladığını öğrendik. Bu güzel haberi Türkiye dışında yaşayan kitapseverlere duyurmak isteriz. Yayıneviyle iletişime geçerek kitap siparişlerinizi bildirebilirsiniz.

Diğer dosyaları okumak için tıklayın.