Yayıncılık sektöründe dijital dönüşüme hazır mısınız? NFB, coin, token ekonomisi, yapay zekâ temelli kitap okuma asistanı, dijital sahaflık, blok zincir kavramlarını ne kadar biliyorsunuz? Sesli kitap dinlerken veya e-kitap okurken yeni kitaplar için kripto para kazanabilmek sizi heyecanlandırıyor mu? Boodio International Blockchain Publishers Platform CEO’su Mehmet Arslantunalı tüm bu soruları Bookinton için yanıtladı. 

Başak Bingüler

Yayıncılık sektörünün yıllardır aşılamayan en önemli sorunlarının başında korsan kitap ve telif ihlalleri yer alıyor. Okurlara ve yayıncılık sektörüne yönelik dijital çözümler sunan Boodio, yapay zekânın gücünü içeriğin evrenselleşmesi için kullanmayı amaçlıyor. Bunun yanında yayıncılık sektöründe satılan basılı kitap, e-kitap ve sesli kitap ürünlerinde yüzde 60’ın üzerine çıkan satış komisyonu oranlarını ortadan kaldırarak, ürün satışını 120 günlük konsinye ve sonrasında 120 günlük vadeli çekle satan yayıncılara 1 dakikanın altında tahsilat mekanizması sunuyor. 

Şeffaf bir hak yönetim sistemi ile korsan içerik satışlarının önüne geçmeyi de hedefleyen platform NFT teknolojisi üzerinde geliştirilen NFB (benzersiz kitaplar) teknolojisi ile yatırımcısına dijital sahaflığın önünü açarak kitap üzerindeki tüm hak sahiplerinin daha sonra gerçekleşebilecek olan her satıştan kazanç elde etmesini sağlıyor. 

Detayları geçtiğimiz günlerde global kripto para borsası Bitay ile iş birliği lansmanı yapan Boodio International Blockchain Publishers Platform CEO’su Mehmet Arslantunalı’dan dinleyelim. 

Bize kısaca kendinizden ve kariyer sürecinizden bahsedebilir misiniz? 

Benim asıl uzmanlık alanım eğitim sektöründe aslında. Aynı zamanda yayıncıyım da. EMEA Bölgesi’nin en büyük eğitim kurumlarından birinde Yönetim Kurulu Üyeliği ve İcra Kurulu Başkan Yardımcılığı yaptım. Operatör ve markaların e-kitap, sesli kitap ve e-eğitim platformlarını hayata geçirdim. Blok zincir, bitcoin, dijital paralar ve pek çok bilişim alanında kaynak oluşturan Pusula Yayınevi ile hâlihazırda 25 senedir bölgenin en büyük IT yayıncısıyım.

“Okurken dinlemeye, dinlerken okumaya” geçilebilen kullanışlı ara yüzü ve zengin içeriği ile kitaplara erişmenin alternatif yolu olmasının yanında; okurlarına içerik tüketirken dijital varlık kazandıran bir platform olarak “oyun değiştirici (game changer)” karakteristik özelliği ile de dikkat çekici bir yere geldi.

Geçtiğimiz günlerde kripto para platformu Bitay ile bir iş birliği lansmanı yaptınız. Bu iş birliğinin detaylarını almadan önce okurlarımız için blok zincir, coin kavramları yayıncılık sektörü özelinde ne ifade etmeli açıklayabilir misiniz?  

Ülke fark etmeksizin tüm yayınevlerinin ve yayıncıların katılabileceği, yapay zeka (AI) ile güçlendirilmiş, mali gücünü ve teknik esnekliğini BODI Coin’den alan merkeziyetsiz yayıncılık platformuna “International Publishers Blockchain Platform (IPBP)” adını verdik. Bu sistem tüm yayıncılara blok zinciri üzerinde tamamen şeffaf bir hak yönetim sistemi vadediyor. Tüm kullanıcılar yayıncılık ağına katıldıkları andan itibaren, içerikleriyle toplanan gelir pastasından pay alabildikleri gibi, daha fazla içerik üretmesi için dijital varlık (BODI) yatırımcısından da güç alabilecekler.

Boodio sisteminin kendi dijital varlığı olarak da tanımlayabileceğimiz BODI Coin yatırımcılarına bir değer sunan kendi blok zincir ve framework (çerçeve/çatı) altyapısına sahip bir kripto varlık. Sistem içinde bulunan herkes için kazanç olmasının yanında, yayınevlerinin telif gelirlerini aldığı, kitapların dijital varlık ile fonlandığı, okurların içerik tükettikçe kazandığı, yatırımcısının genişleyen içerik ve BODI Coin arz edilen ülke sayısı arttıkça gelir yaratacağı “kazanım aracı” olacak.

Blok zinciri üzerinde üretilen akıllı (smart) kontrat ile platform içerisinde oluşturulan “yayın ve/veya yayınevi” belirli fon ile başlığında listelenecek içerik veya yayınevi adına dijital varlık (Coin) yatırımcıları bağışta bulunabilecek. Dijital varlık yatırımcısının “BODI Coin” bağışı sayesinde fonlanan kitaplar sadece Boodio’da okuru ile buluşacak. Yeni sistemde, dijital varlık yatırımcılarının fonladığı kitaplar için her bir BODI Coin yayın tarihinden önce ilgili yayınevinin hesabına aktarılacak ve kitapları okurun beğenisine sunulacak.

Boodio uygulamasını “Türkiye’nin ilk hibrit kitap platformu” olarak tanımlıyorsunuz? Hibrit kitap platformu ne demek? 

Boodio’nun kuruluş amacı; yerel içeriği minimum ücretlerle globalleştirmekti. “Okurken dinlemeye, dinlerken okumaya” geçilebilen kullanışlı ara yüzü ve zengin içeriği ile kitaplara erişmenin alternatif yolu olmasının yanında; okurlarına içerik tüketirken dijital varlık kazandıran bir platform olarak “oyun değiştirici (game changer)” karakteristik özelliği ile de dikkat çekici bir yere geldi.

İlaveten, kitapseverlerin sesli kitaplarda daha fazla seçenek bulabilmesi için geliştirdiği yapay zekâ temelli kitap okuma asistanı ile yıl sonuna kadar binlerce eseri sesli kitap sektörüne kazandırmayı amaçlıyor. Her gün öğrenen yapay zekâ kitap okuma asistanı öncelikle akademik makaleleri seslendirmek için kullanılacak.

Boodio, yapay zekâ kitap çeviri asistanı ile 123 farklı dilde eseri çevirebilirken, TTS teknolojisi ile de 123 farklı dile çevrilen bu eserleri yapay zekâ kitap okuma asistanı ile seslendirerek kısa sürede yerel içeriğin globalleşmesini sağlayacak.

Boodio olarak, okurun yeni kitabını bulma heyecanına ortak olmak, kripto yatırımcısını yayıncılık sektörü ile tanıştırmak ve yayınevlerine token ekonomisi ile ekstra telifler yaratmak hedefiyle yürüyoruz.

Kripto borsasına hiç giriş yapmamış okurlarımızın “Neden Bodi coin almalıyım?” sorusuna ne söylemek istersiniz?  

Hâlihazırda devam eden bir ön satış sürecimiz var. Yatırımcılar 1 Haziran’a kadar 0,65 dolardan sınırlı miktardaki coini alabiliyor.

Kullanıcılarına diledikleri anda okurken dinlemeye ya da dinlerken okumaya geçme olanağı veren arayüzü ve zengin içeriğiyle yenilikçi bir kitap deneyimi sunan Boodio, BODI Coin ile kitapseverlere içerik tüketirken dijital varlık kazanma olanağı da veriyor. 

Boodio uygulaması üzerinde geçirdiğiniz vakit, dinleme ve okuma süreleriniz, aylık uygulama bedelinin bir kısmının geri dönmesi gibi yollarla Bodi Coin kazanmanızı sağlayacak. Kazanılan Bodi Coin’ler abonelik ve yeni içerik satın alma gibi işlemlerde kullanılabilecek. İlerleyen günlerde ise Bitay ve Boodio App üyesi 1 milyon kişiye, satın alacakları tüm kitapların satış bedelinde BODI Coin hediye dağıtılacak. Bu sayede sektöre de yaklaşık 30 milyon lira değerinde kaynak akışı sağlanmış olacak.

Erken satışları, Türkiye’nin global borsası Bitay kullanıcılarına özel bir fiyattan gerçekleştiriyoruz. Kullanıcılar, kitapseverler, e-kitap okurken ya da sesli kitap dinlerken aynı zamanda BODI Coin kazanabilecek, kazandıklarını ise yeni kitap alışverişleri, abonelik, benzersiz kitap alımı ve basılı kitap için kullanabilecekler.

Yayıncılık sektörünü uluslararası platformda dijital dünyaya taşıyacak olan Boodio International Blockchain Platformu’nun yayıncılık dünyasındaki 4 temel soruna çözüm olacağını belirtmişsiniz. Bu sorunlar nedir ve nasıl çözümler sunuyorsunuz? 

Boodio uygulamasının kendi blok zincir sistemi ve bu sisteminin kendi dijital varlığı BODI Coin ile içeriğin üretilmesi ve kullanılmasında dijital kanalların etkinliğini arttırmak için merkeziyetsiz bir içerik platformu kurma amacındayız. 

Yayıncılık sektöründe satılan basılı kitap, e-kitap ve sesli kitap ürünlerinde yüzde 60’ın üzerine çıkan satış komisyonu oranlarını ortadan kaldırmayı, ürün satışını 120 günlük konsinye ve sonrasında 120 günlük vadeli çekle satan yayıncılara 1 dakikanın altında tahsilat mekanizması, şeffaf bir hak yönetim sistemi ile korsan içerik satışlarının önüne geçirmeyi, yazar ve yayınevlerine alt token çıkartma imkânı sağlayarak ekstra gelirler yaratmayı ve NFB, NFT, ePub, pdf, sesli kitap ve üretilecek diğer formatlarda kitaplarla yayıncılık sektöründeki koleksiyonerlik kavramını NFB ile dijital dünyaya taşımayı, kitap üzerindeki tüm hak sahiplerinin sadece ilk satıştan değil, sonraki satışlardan ve kiralama durumlarından da gelir elde etmesini sağlayacağız.

Bodi coin ile birlikte yeni bir kavram daha girdi hayatımıza: NFB. Altını çizerek bunun NFT ile karıştırılmaması gerektiğini söylüyorsunuz. Bize NFB kavramını, yayıncılık sektörü ve okurlara sağlayacağı katkılar çerçevesinde anlatabilir misiniz? 

NFT, sanat eseri, video klipler, müzik ve daha fazlası gibi gerçek dünya öğelerinin sahipliğini temsil eden, blok zincir tabanlı benzersiz dijital varlıklara deniyor. NFB ise kripto dünyasına Boodio tarafından giriş yapan, blok zincir üzerinde sınırlı adette üretilmiş benzersiz dijital kitaplardır.

NFB’lerle yayıncılık dünyasında daha önce var olmamış bir gelir kaynağı yaratılıyor olacak. Bunun yanında, kitap üzerindeki tüm hak sahipleri sadece ilk satışlardan değil, sonraki el değiştirmelerden de gelir sağlayabiliyor olacak. Hatta sistem üzerinde bu NFB’lerin sınırlı süreliğine kiralanabilmesini de sağlayacağız.

Yayıncılık sektörü dijitalleşirken okurların kitaplarla ilgili dijital gelişmelere çok hızlı adapte olamadıkları görüşü hâkim. Yakın gelecekte dijital unsurları hayatın her alanında görebileceğimiz yapılan marka yatırımları ile şimdiden öngörülebiliyor. Kitap dünyası da girişiminizle bu gelişmelere dâhil oldu. Okurlara kitap dünyasının dijitalleşmesi konusunda kendilerini geleceğe hazırlamaları için ne önerirsiniz? 

Token ekonomisi hayatımıza girmeden önce de konuşulan şey dijital kitaplar basılı kitapların yerini alabilir mi tartışmalarıydı. Bu ikisini birbirinden ayırmak gerekiyor. 

Yayıncılık, dünyada son yılın rakamları göz önüne alındığında yaklaşık 110 milyar dolarlık bir sektör. Son on yılda artan ISBN’siz (bandrolsüz içerik) sayısal içerik satışları da eklendiğinde toplam yayıncılık sektörü, 150 milyar dolarlık hiç de küçümsenemeyecek dev bir pastaya dönüşüyor. Buna ek olarak 2021-2025 Dijital Yayıncılık Pazarı Tahmin ve Analiz Raporu’na göre pazarın, 2021’de yıllık bazda %9,75 büyüme oranına sahip olması bekleniyor. 

Dağıtımcı firmaların kitap satışının üzerinden minimum yüzde 50’lere maksimumda ise yüzde 80’lere varan komisyon oranları, üretici firma olan yayınevleri üzerinde mali yük oluşturuyor. İade, baskı, personel ve matbaa giderleri, yayınevlerinin kâr marjlarının düşük olmasına ve bununla beraber; dijital dönüşüm gibi inovasyon gerektiren, 21. yüzyıl satış kanallarına yeteri kadar kaynak ayıramaması ile sonuçlanan kaçınılmaz sonucu doğuruyor. 

Hızla artan sayısal kitap formatları satışı global bir artış ile toplam kitap pazarının yüzde 25’ini oluşturuyor. Yayıncılık sektöründe dijital dönüşüm kaçınılmaz gibi görünse de hâlen cirolarının büyük bölümünü geleneksel kanallardan yapan yayınevleri için en büyük sorun; kitabevlerindeki raf payının azlığı ile üretilen kitap başlığı sayısının çokluğu sonucu ortaya çıkan “teşhir sorunudur”. Büyük yayıncıların karşısında ezilen orta ve küçük ölçekli yayıncılar, kitaplarını yeteri kadar rafta sergileyemediği için satış şansı da bulamıyor.

Merak, erişilebilirlik, zaman ve teknoloji değerlerinin üzerine kurulmuş blok zinciri tabanlı bir sayısal kitap deneyimini token ekonomisi ile daha erişilebilir kılacağız ve yapay zekânın gücünü içeriğin evrenselleşmesi için kullanarak paydaşların her birinin kazandığı, içerik ve kripto varlık ekonomisinin bir arada bulunduğu yeni bir sayısal kitap rönesansını birlikte inşa edeceğiz. Boodio olarak, okurun yeni kitabını bulma heyecanına ortak olmak, kripto yatırımcısını yayıncılık sektörü ile tanıştırmak ve yayınevlerine token ekonomisi ile ekstra telifler yaratmak hedefiyle yürüyoruz.

Öncelikle Boodio Blokchain International Publishers Network adından da anlaşılacağı üzere sadece Türkiye özelinde yayın hayatına geçmiyor ve sadece Türkiye pazarı için geliştirilmedi. Global bir proje olarak içerik tüketilen her ülkede olma arzusundayız.

Bu konularla ilgili okurlarımızın kendilerini geliştirmelerine fayda sağlayacak kitap, podcast önerilerinizi paylaşabilir misiniz? 

NFB formatı yepyeni bir format ve şu an için sadece bizim blok zincir üzerinde sahiplendiğimiz, Boodio Blokchain üzerinde yayımlanabilecek bir inovasyon. Kitabın bir başka hâli. Bu yüzden ilgili okurların Boodio app ve Bodi Coin twitter hesaplarını takip etmesinde fayda görüyorum. Çünkü yeni yayın dönemi ile birlikte nasıl NFB yapıp gelir yaratabileceklerini, içeriklerini nasıl yayınlayabilecekleri ile ilgili eğitimleri bir video serisi ile duyurmaya başlayacağız.   

Bodi coin ile “Yayıncılık sektörü yeniden şekilleniyor” diyorsunuz. Güncel sorunlarımız göz önüne alındığında bu çok heyecan verici. Peki, bu gelişmeler sayesinde Türkiye’de 5 yıl sonra nasıl bir sektör ve okur kitlesi öngörüyorsunuz? 

Öncelikle Boodio Blokchain International Publishers Network adından da anlaşılacağı üzere sadece Türkiye özelinde yayın hayatına geçmiyor ve sadece Türkiye pazarı için geliştirilmedi. Global bir proje olarak içerik tüketilen her ülkede olma arzusundayız.

NFT formatı ve marketleri 2022 yılı itibari ile 25 milyar dolarlık devasa bir pazar yarattı. NFB formatının da ikincil satışlardan gelecek gelirlerle global çapta önümüzdeki 5 yıl içinde aynı hacimde bir gelir yaratmasını bekliyorum. Farklı formatlarda isimlendirilse de yayıncılık ekosisteminin blok zincir üzerine taşınması ile NFT sektöründen daha büyük bir pazar yeri hâline dönüşmesi ve içeriğin evrenselleşmesi adına blok zincir üzerinde farklı firmaların girişimleri ile sektörün önümüzdeki 5 yıl içinde sayısal evrimine şahit olacağız.   

E-kitapların bir iş modeline dönüşerek sesli kitap kadar tabana yayılamaması ve e-kitap tarafındaki güvenlik (korsan kitap) sorununun çözülememesi gibi konulara da çözüm sağlayabiliyor olacak mısınız? Olacaksa bunun maliyetlere yansıması olacak mı? 

Blok zincir, NFT ve NFB formatlarını dijital ortamda noterlik gibi düşünürseniz, sizin üstünüze sahiplenilen bir eserin başkası tarafından satın alındığında dijital cüzdanınıza telif geliri yatmadan işlem yapılabilmesi imkânsız kılınıyor. Tüm bu işlemlerin okurlara da hak sahiplerine de ekstra bir maliyeti bulunmuyor. Elbette NFT ve NFB sektöründe pazar yeri olarak satış yapan dijital servislerin NFT ve NFB satın alırken aldıkları gas fee denilen küçük komisyon oranları hariç. Gas fee, hak sahibinden içerik satın alan dijital kitap koleksiyoncusunun platforma ödediği bedeldir. Bu komisyon oranları da konvansiyonel yayıncılık sektöründe olduğu gibi %50 satış komisyonu gibi işlemez; % 5-10 aralığındadır. Tüm bu açılardan yeni ekosistemi hak sahiplerinin iyi değerlendirmesi ve blok zincirle gelen sayısal evrimin takipçisi olmaya davet ediyoruz. 

Diğer Gündem kategorisi içerikleri için tıklayın.