2025 Booker Ödülü’nün merakla beklenen uzun listesi açıklandı. Listede yer alan on üç roman, edebiyatın sınır tanımayan gücünü bir kez daha gözler önüne sererken,bu yılki seçki, hem coğrafi çeşitliliği hem de biçimsel cesaretiyle dikkat çekiyor.
Yasemin Kaya-Utku Özer
2025 Booker Ödülü’nün uzun listesi açıklandı. Bu yılki seçkide yer alan on üç roman, yalnızca edebi gücüyle değil, aynı zamanda biçimsel yenilikleri ve coğrafi çeşitliliğiyle de öne çıkıyor. Liste, çağdaş dünyanın kültürel, toplumsal ve bireysel meselelerine farklı açılardan bakan metinlerden oluşuyor.
Ödülün bu yılki jürisine 1993 Booker Ödülü sahibi İrlandalı yazar Roddy Doyle başkanlık ediyor. Kurulda ayrıca yazar Ayọ̀bámi Adébáyọ̀, oyuncu ve yayıncı Sarah Jessica Parker, eleştirmen Chris Power ve yazar Kiley Reid yer alıyor. 1 Ekim 2024 ile 30 Eylül 2025 tarihleri arasında Birleşik Krallık ya da İrlanda’da yayımlanmış, İngilizce kaleme alınan 153 eser arasından seçilen bu 13 roman, ödül sezonunun en iddialı yapıtları arasında gösteriliyor.
Küresel Deneyimlerin Edebi Haritası
2025’in Booker adayları, beşi İngiltere’den olmak üzere dokuz ülkeyi ve dört kıtayı temsil eden yazarlarıyla dikkat çekiyor. Romanlar bizi Malezya’nın güneyinde bir çiftlikten Macaristan’daki bir toplu konuta, Yunanistan kıyısındaki küçük bir kasabadan Vermont’un karlı tepelerine kadar götürüyor. Japonya’daki Korelilerin yaşamından, Ukrayna’daki nesli tükenmekte olan salyangozlara, New York’ta yaşayan Kosovalı bir işkence mağdurunun hikâyesinden, Venezuela’da evlatlık verilen bir çocuğu arayan bir annenin kalbine kadar uzanan bu eserler, yalnızca mekânları değil, toplumsal hafızaları, bireysel acıları ve tarihsel yükleri de sahneye taşıyor.
Kurgu, Kimlik ve Bellek Üzerine
Biçim açısından da oldukça çeşitli bir yelpaze sunan liste, kısa metinlerden epik anlatılara uzanıyor. Romanlar, kurmacayı yalnızca bir hikâye aracı olarak değil, kimlik, sınıf, cinsiyet ve tarih üzerine düşünmenin bir yöntemi olarak kullanıyor. Jüri başkanı Roddy Doyle’un sözleriyle: “Bazı romanlar geçmişi inceliyor, bazıları ise bugünün kırılgan gerçekliğini kurcalıyor. Ama hepsi güçlü karakterler ve anlatı sürprizleriyle dolu.” Tüm romanlar, bireysel ya da ulusal kimlikleri sorgularken okuyucularını hem düşündürüyor hem de etkiliyor.
İşte 2025 Booker Uzun Listesinde Yer Alan Romanlar
1. Love Forms – Claire Adam
Trinidad doğumlu yazar Claire Adam, bu etkileyici romanında 1980’lerde Venezuela’da evlatlık verdiği kızını kırk yıl sonra arayan bir annenin hikâyesini anlatıyor. Sevgi, pişmanlık ve aidiyet duygularının iç içe geçtiği bu roman, anneliğin ve zamanın izlerini takip ediyor.
2. The South – Tash Aw
Üçüncü kez uzun listeye giren Tayvan doğumlu Malezyalı yazar Tash Aw’un romanı, Güneydoğu Asya’da kuraklıktan kavrulan bir çiftlikte geçen, iki genç erkek arasındaki çekime ve bir ailenin çözülüşüne odaklanan etkileyici bir yaz öyküsü. Dört romanlık bir serinin ilk halkası olan The South, özel olanla toplumsal olanı ustalıkla bir araya getiriyor.
3. Universality – Natasha Brown
İngiliz yazar Natasha Brown’un ikinci romanı, dilin gücünü ve siyasi söylemlerin sınırlarını araştırıyor. Bir gazetecinin Yorkshire’da işlenen gizemli bir cinayeti araştırması, gerçeğin ve anlatının ne denli kırılgan olduğunu gözler önüne seriyor.
4. One Boat – Jonathan Buckley
Yunanistan kıyısındaki küçük bir kasabada geçen bu roman, bir kadının geçmişle ve kayıpla hesaplaşmasını işliyor. Jonathan Buckley, kimlik, aidiyet ve zaman üzerine derin bir iç yolculuk sunuyor.
5. Flashlight – Susan Choi
Kore kökenli bir akademisyenin Japonya’daki kayboluşunun ardından şekillenen bir aile hikâyesi. Susan Choi, Flashlight’ta göç, hafıza ve aile bağları üzerine kurguladığı çok katmanlı anlatısıyla dikkat çekiyor.
6. The Loneliness of Sonia and Sunny – Kiran Desai
2006’da Booker kazanan Desai, bu romanında Hindistan ve Amerika arasında gidip gelen iki genç insanın yollarını ve köklerini sorgulamalarını anlatıyor. Aile bağları, sınıf, tarih ve aşk bir arada ilerliyor.
7. Audition – Katie Kitamura
Manhattan’da bir restoranda geçen öğle yemeği buluşması, iki anlatının iç içe geçerek çözülmesini sağlıyor. Kitamura, kimlik ve rol kavramlarını irdeleyen, okuru sürekli ters köşe eden bir yapı kuruyor.
8. The Rest of Our Lives – Ben Markovits
Yaşlanma, evlilik ve pişmanlık üzerine sakin ama çarpıcı bir yol romanı. Kızı üniversiteye başlarken eski kararlarıyla yüzleşen bir babanın yolculuğu, geçmiş ve şimdiki zaman arasında gidip gelen bir arayışa dönüşüyor.
9. The Land in Winter – Andrew Miller
1962’nin sert kışında İngiltere’nin kırsalında geçen bu roman, iki farklı çiftin çözülme sürecini anlatıyor. Andrew Miller, soğuğun ortasında insan kalbine dair derinlikli bir anlatı sunuyor.
10. Endling – Maria Reva
Ukrayna doğumlu Maria Reva’nın ilk romanı, üç kadının ve nesli tükenmekte olan bir salyangozun savaş öncesi Ukrayna’daki yolculuğunu anlatıyor. Mizahi olduğu kadar feminist ve politik bir yol hikâyesi.
11. Flesh – David Szalay
Macaristan’da başlayan ve Londra’nın zengin çevrelerine uzanan bir yükseliş ve düşüş hikâyesi. Szalay, cinsellik, güç ve statü arzusu ekseninde bireyin kendini nasıl yitirdiğini sorguluyor.
12. Seascraper – Benjamin Wood
İngiltere’nin kuzeyindeki bir sahil kasabasında geçen bu roman, hayallerine ulaşmak isteyen bir genç adamın sınıfsal sıkışmışlığını anlatıyor. Müzik, umut ve aldatıcı vaatlerle örülmüş bir büyüme hikâyesi.
13. Misinterpretation – Ledia Xhoga
Tiran doğumlu yazar Ledia Xhoga’nın ilk romanı, New York’ta bir tercümanın bir işkence mağduru Kosovalı’yla çalışırken kendi geçmişiyle yüzleşmesini konu alıyor. Göç, aile ve vicdanın sınırlarını sorgulayan çarpıcı bir ilk roman.
Takvimde Önemli Tarihler
2025 Booker Ödülü kısa listesi, 23 Eylül 2025 tarihinde Southbank Centre’daki Royal Festival Hall’da düzenlenecek halka açık bir etkinlikle açıklanacak. Seçilen altı yazar, 2.500 sterlin para ödülünün yanı sıra kitaplarının özel ciltli baskılarını da alacak. 2025 Booker ödülünü kazanan roman ise 10 Kasım 2025’te Londra’daki Old Billingsgate’te yapılacak törende ilan edilecek. Etkinlik, Booker Prize dijital kanalları üzerinden canlı yayınlanacak.
Kaynak:
2024 Booker uzun listesi yazımız: https://www.bookinton.com/gundem/booker-odulu-2024-uzun-listesi-aciklandi/
2024 Booker Ödülü’nü Orbital romanıyla İngiliz yazar Samantha Harvey kazanmıştı.
