Son Ozan – Zafer Köse

Düzenleyen: Özlem Gökbel

Baskılara, sansürlere, sürgünlere inat 50 yılı aşkın süredir halk için üretmeye devam eden bir ozan olan Zülfü Livaneli’nin hayatını, dönemin siyasi atmosferiyle birlikte ele alan Zafer Köse’nin kitabı Son Ozan yıllar sonra yeniden okurla buluşmak üzere, gözden geçirilmiş yeni baskısı ile İnkılâp Kitabevi’nden çıktı.

Sitede Yayınlanma Tarihi: 8 Haziran 2022
Kategoriler:

İnceleme

Türkiye’nin yakın geçmişine ışık tutan belgesel niteliğindeki Son Ozan, iktidar güçlerinin gölgesinde önlenemez bir yükselişe tanıklık ediyor. Zafer Köse, arka planında 70’li yılların sürgün hayatı, 80 darbesi ve suikastlarla geçen 90’ların çizildiği bu kitabıyla Zülfü Livaneli adını bir kez daha tarihe not düşüyor.

Ozanlığın kavram olarak ele alındığı deneme türündeki Son Ozan kitabında; kitle iletişim teknolojileri hızla gelişirken, toplumun iradesinden bağımsız bir “sanat” ve “sanatçı” anlayışının medya eliyle dayatıldığı, buna rağmen özgün bir sanat icra edip halkla kucaklaşabilmenin de mümkün olduğu anlatılıyor. Ana akım medya görmezden gelse de besteleri, kitapları ve filmleriyle halkın kalbinde yer etmiş bir ozanın portresi çiziliyor.

Anadolu’nun kültür sanat alanındaki sevap ve günahları kaydediliyor

Son Ozan’ın anlatıcısı ise bir Kiramen Kâtibin meleği. Fakat sıradan bir Kiramen Kâtibin’den söz edilmiyor; bu melek bir kişinin değil, Anadolu’nun kültür sanat alanındaki sevap ve günahlarını kaydediyor. Görevi ise Zülfü Livaneli’yi izlemek. Meleğin tanıklığı Livaneli’nin, sazı ilk eline aldığı günlerden sanat hayatının 35. yılına kadar uzanıyor.

Sanatçının kendisi İsveç’te sürgündeyken memlekette kulaktan kulağa dolaşan şarkıları, tüm karalamalara inat parlayan yıldızı ve akın akın dolan konser alanları Son Ozan’ın satırlarını kuşatıyor. Livaneli en imkânsız koşullarda bile üretmekten vazgeçmeyip zirveye tırmanırken, kitabı okuyanlar bir meleğin eşliğinde bu yolculuğa ortak oluyor. Bunların yanı sıra birçok usta isim geçiyor sayfalardan; Nazım Hikmet, Yaşar Kemal, Uğur Mumcu, Abidin Dino, Metin Altıok…

Zülfü Livaneli’nin sanat hayatının çerçeve olarak çizildiği Son Ozan ile Zafer Köse, arka planda dönemin sanatsal, toplumsal ve siyasi koşullarını da eleştirel bir dille ele alıyor. Son Ozan belgesel tadında bir okuma için tüm kitapçılarda okurlarını bekliyor.

Arka kapaktan

Niye Son Ozan?

Livaneli, yaygınlaşmasında halkın belirleyici olduğu bir ozan olarak ortaya çıktı. Onun “ozan” niteliği, sadece şair-müzisyen değil, edebiyatta ve diğer dallarda da “halkın sanatçısı” olmaya karşılık geliyordu. Ve öncekilerden farklı olarak, medya çağında varlığını sürdürecekti.

Yunus, Karacaoğlan, Pir Sultan… Halkın duygularıyla, düşünceleriyle, hayalleriyle derin bağlar kurabilen böyle sanatçıların yapıtları, dilden dile yaygınlaşıyor, kuşaktan kuşağa yaşıyordu.

Ses ve görüntü kaydeden, kitapları hızla basan teknolojiler geliştikçe, kaliteli yapıtları insanlara ulaştırmak kolaylaştı. Dostoyevski, Chaplin, Nâzım… Onlar yayımcılar aracılığıyla yapıtlarını dünya halklarına ulaştırdılar.

Ne var ki, kitle iletişimi kısa sürede bir iktidar bileşeni hâline geldi. Artık sanatçılar bu aracıların onayından geçerek halka ulaşabilecekti. Yaygınlaşmak için piyasanın ve iktidarın beklentisine uygun olmak gerekiyordu.

Livaneli’nin medya içindeki varlığı, kitle iletişim iktidarlarına karşı bir halk direnişine dönüştü. Bu direniş, iktidarların kişilerde içselleştiği internet çağında da devam ediyor.

Yazar Zafer Köse hakkında

Öğrencilik hayatına, bir işçi ailesinin çocuğu olarak dokuz yıl yaşadığı Almanya’da başladı. 1992’de Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi’nden mezun oldu. BirGün, Vatan, Cumhuriyet, Radikal, Sol, Yurt gazetelerinde; Sanat Cephesi, Nikbinlik, Lacivert, Edebiyat Nöbeti, Bağlaç, Maviada, Kitapeki, Bavul, Masa, Edebiyatist dergilerinde ve internetteki İleri Haber, Eleştirel Kültür gibi yayınlarda yazdı. İlk öykü kitabındaki “Yıllarca” öyküsü, “Sınır Tanımayan Kelimeler” (Words Without Borders) oluşumu için İngilizce’ye çevrildi.   

Yazarın Diğer Kitapları:

İyiliği Düşünmek (2020), Yolda (2020), Neydi O Gelecek Bayramlar(2020), Livaneli’nin Penceresinden (2019), Kuş Sesleriyle Direnenler (2014), Yıllarca (2012), Sarsılmak(2009), Söz İstiyorum (2006).

KÜNYE
Yayınevi: İnkılâp Kitapevi
Yazar: Zafer Köse
Yayın Direktörü: Gülşen İşeri
Yayıma Hazırlayan: Ezgi Hotalak Adalı
İllüstrasyon ve Kapak Tasarım: Ekin Başak Akgül
Sayfa Tasarım: Beyzanur Karabulut
Tür: Belgesel-Anlatı
Sayfa Sayısı: 416
Ebat: 13,7 x 21,5
Yayın Tarihi: Nisan 2022

Diğer yeni çıkan kitap tanıtımlarını okumak için tıklayın.

Yorumlar (0)

Yorumlar

Henüz Bir Yorum Yok

Be the first to review “Son Ozan – Zafer Köse”

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir