Mavisel Yener’in yazdığı Cumhuriyetin İlk Işıkları: Satı Kadın, tarihimizdeki kadın köy muhtarlarından ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kadın milletvekillerinden Hatı (Satı) Çırpan’ın yaktığı meşaleyi günümüz çocuklarına taşıyan, ilham verici bir roman.

Atatürk’ün izinden yürüyerek köy düzenini değiştirmeye ant içen bir köy kadınının yaşamından kesitler sunan kitap, yüzyıllardır erkek egemenliği altında şekillenen siyaset dünyasında kadınların seçme ve seçilme hakkının önemine vurgu yapıyor.

Cumhuriyetin ışığı Anadolu’nun dört bir yanına yayılmış, değişimin rüzgârı ta Kazan Köyü’ne kadar ulaşmıştır. Ve bu köyde, ulusal değişimin sembolü sayılacak cesur bir kadın yaşamaktadır: Satı Kadın.

Atatürk’ün “Köylü kadın milletin temelidir,” diyerek işaret ettiği; yirmi günde okuma yazma öğrenip köylünün vekili olarak TBMM’nin yolunu tutan, kadınları boyunduruk altında ezilmekten kurtaran, halk arasında “Okutan Ana” unvanıyla anılan bir kahraman!

Ulu Önder’e duyduğu sevgiyi ve minneti, “Siz Samsun’a çıkmadan önce biz yaşamıyorduk ki Paşa’m!” sözleriyle ifade ederek tarih kitaplarına giren Satı Kadın bir belgesel film çekimi vesilesiyle yeniden hatırlanıyor. Yeğeni Elif’in anılarında, belgesel yönetmeni Barış’ın kamera ekranında yıllar sonra bir kez daha canlanan bu koca yürek, toprağa saldığı derin köklerle cumhuriyetin ışığını yaymayı gururla sürdürüyor.