Julie Otsuka, ilk romanı İmparator Tanrıyken ile savaşın yalnızca cephelerde yaşanmadığını hatırlatıyor. 1942 yılında, II. Dünya Savaşı’nın ortasında, Amerika’nın Batı Yakası’nda yaşayan Japon kökenli Amerikalılar, kendi ülkelerinde bir sabah ansızın “düşman” ilan edilir. Bu yeni düşmanlar, birer isim değil artık sadece birer numaradır. Ellerine tutuşturulan tren biletleriyle Utah çölünün ortasındaki, haritada yeri bile belli olmayan bir toplama kampına gönderilirler. Julie Otsuka’nın ailesinin de yaşadığı bu deneyim, romanın temelini oluşturan sarsıcı gerçeklik.
İmparator Tanrıyken, bir Japon-Amerikan ailesinin gözünden beş bölümde anlatılıyor: annenin tahliye emrini alışı, kız çocuğunun kamp yolculuğu, küçük oğlun kamp yaşantısı, ailenin eve dönüşü ve en sonunda dört yıl aradan sonra serbest bırakılan babanın sesiyle kapanış… Her bölüm farklı bir bakış açısıyla ilerlerken okuyucu savaşın kişisel ve kolektif bellekte nasıl yankılandığını adım adım deneyimleme imkânı buluyor.
Otsuka’nın sadece ama vurucu anlatımı bu romanda da karşımıza çıkıyor; roman boyunca karakterlerin isimleri verilmiyor, yalnızca “kadın”, “kız”, “oğlan” ve “adam” olarak anılırlıyorlar. Bu tercih, bireysel kimliğin askıya alınışını, savaşın kimliksizleştirici gücünü daha da görünür kılıyor. Anlatılanın sadece bir ailenin değil, binlerce Japon kökenli Amerikalının ortak hikâyesi olması da bu anlatıyı derinleştiriyor.
İçerdiği öfke kadar hüzünle ve şiirsellikten ödün vermeyen bir yalınlıkla yazılmış İmparator Tanrıyken, yalnızca tarihsel bir olayın romanı değil; aynı zamanda ayrımcılık, aidiyet, sessizlik ve direniş üzerine evrensel bir anlatı. Amerikan tarihinde hâlâ tam anlamıyla yüzleşilmemiş karanlık bir dönemi edebiyatın gücüyle gündeme taşıyan bu roman, yazarın sonraki eserlerinde de derinleştirerek işleyeceği temaların ilk izlerini taşıyor.
Julie Otsuka Kimdir?
Julie Otsuka, 1962 yılında Kaliforniya’nın Palo Alto kentinde Japon kökenli bir ailede dünyaya geldi. Yale Üniversitesi’nde sanat eğitimi aldıktan sonra Columbia Üniversitesi’nde yaratıcı yazarlık yüksek lisansı yapan Otsuka, uzun yıllar ressam olarak çalıştı. Annesi, dayısı ve büyükannesiyle birlikte II. Dünya Savaşı sırasında Utah’taki Topaz toplama kampında tutulmuştu. Babası ise Pearl Harbor saldırısından sonra FBI tarafından gözaltına alınan binlerce Japon Amerikalıdan biriydi. Otsuka’nın bu ailevi arka planı, yazarlık kariyerine yön verdi ve eserlerinde tarih ile kişisel hafızayı iç içe geçirerek güçlü otobiyografik anlatılar kurdu.
İlk romanı İmparator Tanrıyken (2002), hem içerdiği tarihsel gerçeklik hem de şiirsel diliyle büyük övgü topladı. Ardından gelen Tavan Arasındaki Buda ( 2011) adlı romanı, Japon “fotoğraf gelinleri”nin Amerika’ya göç hikâyelerini çok sesli anlatısıyla edebiyat dünyasında yankı uyandırdı; PEN/Faulkner Kurgu Ödülü’nü kazandı, National Book Award finalisti oldu. Otsuka’nın üçüncü romanı Yüzücüler (2022), annesinin demans sürecini ve belleğin parçalanışını konu alarak daha kişisel ve içe dönük bir anlatıya yöneldi. Roman, Publishers Weekly tarafından yılın en iyi on kurgu kitabı arasında gösterildi.
Otsuka’nın eserleri, hem bireysel acıyı hem de kolektif travmayı işlerken kullandığı sade ama yoğun anlatımla dikkat çekiyor. Tarihsel roman ile deneysel anlatı arasındaki sınırları kaldıran yazar, Japon-Amerikan deneyimini evrensel insani bir duyarlılıkla işliyor. Guggenheim Bursu, Albatros Literaturpreis ve Asian American Literary Award gibi birçok önemli ödüle layık görülen Otsuka, halen New York’ta yaşamakta.
Editörlerimiz Yasemin Kaya ve Utku Özer’in Julie Otsuka’nın edebiyatıyla ilgili yazısı için: Doğan Güneşin Ülkesinden Yeni Dünyaya: Julie Otsuka’nin Edebi Yolculuğu
Diğer kaynaklar:
Yeni çıkan kitap tanıtımlarını incelemek için tıklayın.
Yorumlar
Henüz Bir Yorum Yok