Kalp Lambası
Yazan: Banu Mushtaq
Düzenleyen: Utku Özer
Banu Mushtaq’ın 2025 yılında Uluslararası Booker Ödülü’ne layık görülen kitabı Kalp Lambası, bu ödülü alan ilk öykü seçkisi. PEN Çeviri Ödülü’nü de kazanan eser, M. Alparslan Demir’in çevirisi ve Banu Mushtaq’ın Türkçe baskı için kaleme aldığı ön sözle raflardaki yerini aldı.
Orjinal Adı: ಎದೆಯ ಹಣತೆ
Orjinal Dili: Kannada
Ülke: Hindistan
Türü: Öykü
Okur Yaşı: Yetişkin okuyucu
Sayfa Sayısı: 216
Çevirmen: M. Alparslan Demir
Ebat: 12.5 x 19.5 cm
İnceleme
Mustaq’ın Hindistan’ın güneyinde, Müslüman toplulukların gündelik yaşamında geçen on iki öyküsü, kadınların ve kız çocuklarının aile, toplum, inanç ve gelenekle kurdukları karmaşık ilişkileri ele alıyor.
Kalp Lambası’nda Banu Mushtaq, 1990 ile 2023 yılları arasında Kannada dilinde kaleme aldığı metinlerle, sıradan hayatların içindeki çatlakları görünür kılıyor. Öykülerde kadınların yaşadığı baskı her zaman yüksek sesle ifade edilmse de kimi zaman bir suskunlukta, kimi zaman bir aile toplantısında, kimi zaman da “iyi niyet” kisvesine bürünmüş bir öğütte kendini gösteriyor.
Kitaptaki unutulmaz karakterler yer alıyor. Lafını esirgemeyen yaşlı kadınlar, büyümüş de küçülmüş çocuklar, tuhaf ve buyurgan din adamları, çaresiz ağabeyler, serseri kocalar… Hepsinin merkezindeyse duygularını büyük bedeller ödeyerek ifade edebilen kadınlar. Mushtaq, zengin bir sözlü geleneğe yaslanan anlatımıyla, insan doğasının hem şefkatli hem de tekinsiz yanlarını ustalıkla inşa ediyor. Mizah, bu öykülerde bir kaçış değil, hayatta kalmanın, direnmenin ve konuşmanın bir yolu haline geliyor.
Kalp Lambası, yazarın gazetecilik ve avukatlık yıllarında tanıklık ettiği adaletsizliklerin edebiyata dönüşmüş hâli. Metinler didaktik değil, aksine gündelik hayatın içinden sızan ayrıntılarla okuru düşünmeye davet eden anlatılar.
Banu Mushtaq Kimdir?
Banu Mushtaq, 1948 yılında Hindistan’ın Karnataka eyaletinde doğdu. Kannada dilinde eserler veren Mushtaq; yazar, avukat ve kadın hakları savunucusu kimliğiyle tanınır. Gazetecilik ve hukuk alanındaki çalışmaları boyunca, kast sistemi, dini baskılar ve patriyarkal yapılarla mücadele eden Mushtaq, özellikle Müslüman kadınların hakları konusunda aktif bir kamusal figür olmuştur.
Yazmaya geç başlamasına rağmen kısa sürede güçlü bir edebi ses geliştiren Mushtaq’ın metinleri, yaşanmışlıktan beslenen bir derinliğe sahiptir. Eserleri altı öykü kitabı, bir roman, deneme ve şiir kitaplarından oluşur. Kannada başta olmak üzere pek çok dile çevrilmiştir. Kalp Lambası, yazarın İngilizceye çevrilen ilk kapsamlı seçkisi olarak uluslararası alanda büyük yankı uyandırmış, Mushtaq’ı çağdaş dünya edebiyatının en dikkat çekici isimlerinden biri hâline getirmiştir.
In a First, a Story Collection Wins the International Booker Prize
‘Radical translation’ of Heart Lamp by Banu Mushtaq wins International Booker prize
Yeni çıkan kitap tanıtımlarını incelemek için tıklayın.
Yorumlar
Henüz Bir Yorum Yok