Bu aralar değişime ihtiyaç duyuyorsunuz. Belki iş hayatınız belki özel hayatınız tam da hayal ettiğiniz gibi gitmiyor. Belki de her şey yolunda ama kendinizi gerçekleştirmek istiyorsunuz. Peki nereden başlamalısınız? Tabii ki alışkanlıklarınızdan… 

Pınar Musaoğlu / pmusaoglu@gmail.com

“Harika bir kitap yazmak için önce kendiniz kitaba dönüşmelisiniz,” der girişimci ve yatırımcı Naval Ravikant. Naval’ın sözünde olduğu gibi eyleme geçerek, olmak istediğimiz kişi için adım atarak başlamalıyız. Hatta her gün minik ve istikrarlı adımlar. 

Bir değişim istiyorsak öncelikle kendimizi tanımaktan başlamalıyız. Sonra nereye varmak istediğimizi belirlemeliyiz. Peki ya sonra? İşte bu adımda size harika bir kitaptan bahsedeceğim, James Clear’ın Atomik Alışkanlıklar kitabı.

James Clear küçük yaşlarda geçirdiği kaza sonrası kendi yaşamını düzenleyebilmek için uzun süre çalışmış ve sonrasında kendi üzerinde deneyip başarılı olduğu bu çalışmayı önce kendi blogunda yayımlamaya başlamış, öyle başarılı olmuş ki bu bir kariyere dönüşmüş. Bu kitabıyla da alışkanlıklara yönelik bütünsel bir yaklaşım sunuyor.

Alışkanlıkları yöneterek değişimin gelebileceğini ve bunun bağırıp çağırmadan, güçlü kararlar alınmasına gerek olmadan sakin, dingin ve şevketle, küçük adımlarla yapılabileceğini bize aktarıyor.

“Hedefler ulaşmak istediğiniz sonuçlarla ilgilidir. Sistemler ise o sonuçlara giden süreçlerle ilgilidir,” diyor James Clear. Kitabın bütününde asıl vurgulanan da bu: Sonuca değil sürece odaklan. Süreç dediği de sistemler kurmak ve bu sistemleri küçük adımlarla yapmak. Böylelikle Clear, fark etmeden alışkanlık kazanabileceğimizden bahsediyor. 

Düşünsenize değişim istiyorsunuz, biri geliyor ve diyor ki sakin ol, anda kal, yapmak istediğini keyifle yap. Lütfen bunu az ve istikrarlı yap. Kulağa nasıl geliyor? Güzel diyorsanız şimdi kitaptaki bazı örneklere bakalım.

Alışkanlıklar kendini geliştirmenin bileşik faizidir. Bu nedenle her gün %1 oranında iyileşme, uzun vadede büyük anlam ifade eder. Küçük değişiklikler, siz kritik bir eşiği atlayana kadar hiçbir fark yaratmıyormuş gibi görünür ancak sabırlı olmak gerekir. 

Clear, kitabında İngiliz bisikletçilerin tüm süreçlerini tek tek ele alan yeni performans direktörünün her bir detaydaki ufak iyileşmelerle toplamda 9 olimpiyat, 7 dünya rekoru kırmalarını örnek göstermiş. Bambu ağaçlarının yer altında geniş kök sistemleri kurarak ilk 5 yıl görünmezken, altı haftada 27 metreye ulaşması gibi güçlü örnekler vermiş. Tüm bunlar yapılan her küçük hareketin yaratabileceği güçlü etkiyi gösteriyor.

James Clear’ın alışkanlık döngüsü 

Hadi gelin şimdi James Clear’ın alışkanlık döngüsünden bahsedelim. İşaret bir isteği tetikler, istek bir tepkiyi motive eder, tepki bir ödül sağlar, ödül isteği giderir. Şimdi adım adım gidelim. 

İlk adım işaret: 

  • İşaret, her davranışı başlatmada beynimizi tetikler.
  • Ödüle yakın olduğumuzu bize anlatır ve istek oluşmasını sağlar.

İkinci adım istek:

  • İstek duyduğunuz şey alışkanlığın kendisi değil getireceği durum değişikliğidir.

Üçüncü adım tepki:

  • Tepki, ödülü ele geçirme ile ilgilidir. Harekete geçmektir. Tepki olarak bahsedilen adımda aslında şunu yapıyoruz; deniyoruz, yanılıyoruz tekrar deniyoruz.

Dördüncü adım ödül:

  • Neyin işe yaradığını görmek için bir şeyler denemek gerekir. Kaygılıyken yürüdüyseniz, tekrar kaygı hissettiğinizde yürümek için yanıp tutuşursunuz. Beklenmedik bir ödüle şans eseri denk gelebilirsiniz. Yürümek bana iyi geldi, peki hemen öncesinde ne yapmıştım sorusu ödülü tespit etmekte işe yarar.

Clear kitapta, davranış değişikliği için dört yasa belirlemiş. Bunlar da şöyle sıralanıyor;

  1. Görünür kıl: Davranışı gerçekleştirmek için hatırlama çok önemli olduğu için onu hatırlatacak tüm işaretleri göz önünde tut.
  2. Cazip Kıl: Her davranış keyifli olmak zorunda değil ancak keyifli hâle getirmek elimizde. 
  3. Kolaylaştır: Küçük parçalara bölmek adım atmayı kolaylaştırır, bu nedenle hiç yapmamaktansa en kolay hâllerini düşün.
  4. Tatmin edici kıl: Ödülü iyi seç ve davranış sonrası hemen yap. Hemen ödüllendirilen davranış, tekrarlanır.

Tüm bu bilgiler ve teknikler ışığında şunu anlıyoruz ki, insan değişen bir varlık. Eğer odaklanabiliyorsak, denemeye cesaret edebiliyorsak, değişim kaçınılmaz.

Ancak bu yolculuğu bir zorunluluk olarak değil keyifli bir süreç olarak görmek çok değerli. Güçlü özelliklerimize odaklanıp, keyifli hâle getirdiğimizde alışkanlıklar sürdürülebilir.

Son olarak, bir alışkanlık koçu gözüyle kitaba baktığımda soruların gücünü, kendimiz hakkında veri toplamanın önemini, bu verileri işlemenin değerini görüyorum. Bence kendine yatırım yapmak isteyen herkes için okunması gereken bir kitap. Ayrıca Atomik Alışkanlıklar hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz https://jamesclear.com/ sitesini ziyaret edebilir ve 3-2-1 bültenine abone olabilirsiniz.

Daha iyi bir sen için “Atomik Alışkanlıklar” iyi bir başlangıç olacaktır.

Yayınevi: Pegasus
Özgün Adı: Atomic Habits
Çeviren: Sevinç Seyla Tezcan
Kitap Adı: Atomik Alışkanlıklar: Kötü Alışkanlıktan Kurtulup İyi Alışkanlıklar Edinmek İçin Kolay ve Etkisi Kanıtlanmış Bir Yöntem
Tür: Kişisel Gelişim ve Başvuru
Sayfa Sayısı: 341

James Clear Kimdir?

James Clear alışkanlıklar, karar verme ve sürekli kişisel gelişim konularında uzmanlaşmış bir yazar ve konuşmacıdır. Çalışmaları Entrepreneur, Time, New York Times, Wall Street Journal ve CBS This Morning’de yer alıyor. Atomik Alışkanlıklar kitabı New York Times’ın en çok satanlar listesinde bir numaraya yükseldi. Kitap dünya çapında 5 milyondan fazla sattı ve 50’den fazla dile çevrildi.

Diğer Okurdan kategorisi içerikleri için tıklayın.