Safahat-ı Kalp – Şair Nigâr Hanım

Yayınevi:

Düzenleyen: Zerrin Maral

Begüm Saracel

Şair Nigâr Hanım’ın on sekiz mektuptan oluşan Safahat-ı Kalp adlı ilk ve tek romanı, orijinal ve günümüz Türkçesine uyarlanmış metninin birlikte bulunduğu haliyle Can Yayınları etiketiyle raflardaki yerini aldı.

Sitede Yayınlanma Tarihi: 14 Ocak 2023
Kategoriler:

İnceleme

Yaşadığı dönemden günümüze pek çok araştırmaya konu olan Şair Nigâr Hanım’ın erken yaşta yaptığı evliliği, yaşamının en büyük hüzünlerinden birine neden olur. Şairin anıları ve hakkında yazılanlar, üç oğlu ile birlikte Nigâr Hanım’ın mutluluklarının ve birlikteliklerinin önündeki en büyük engelin, eşi İhsan Bey’in mizacı ve aralarındaki hoyrat ilişki olduğunu düşündürür okurlara. Şairin yaşadığı bu inişli çıkışlı ilişki, sanatı açısından değerlendirildiğinde melankolisini ve romantizmini derinden besleyen bir yara olduğunu belli eder.

Arka kapaktan

Ah, bu acı içinde kıvrandıran sessizlik! Sen onun ne demek olduğunu bilirsin değil mi? O hassas kalbin elbette defalarca bu hale düşmüştür. Ona bir an için bakışlarını geri çevir azizem. Beni hayalinde bulursun.

Safahat-ı Kalp, Nigâr Hanım’ın duygularını bir erkek kalemine teslim ederek özgür sesini duyurduğu; mektubun mahremiyetine sığınıp hislerini dünyaya açtığı şeffaf bir eser değildir. Aksine karmaşık duyguların, tasavvufi ve mistik bir tonun hâkim olduğu, kendini bir gösterip bir saklayan bilinç eşliğinde aşk, arzu, sevgi ve dostluğun analizinin yapıldığı bir hikâyedir. Nigâr Hanım böyle bir hikâye için mektup-roman formunu kullanırken muhakkak ki bunun en mahrem duyguları en samimi şekilde paylaşmasına müsaade edeceğinin farkındadır. (…) Safahat-ı Kalp’i 1901’de kitap olarak yayımlayan İbrahim Hilmi Çığıraçan, önsözünde gelecek yüzyıllara şöyle seslenmiştir: ‘[…] yayınıyla iftihar ettiğim şu eser, Nigâr Hanımefendi Hazretleri’nin yazdığı diğer eserlerin hepsinden üstündür. Bu, bir şaheser olacak ve kadınlarımızın edebiyat eserleri arasında ölümsüz edebî bir abide addedilecektir.’ 121 sene sonra yeni bir alfabeyle yayına hazırlanan bu aşk romanının bugün bize kalbin safhaları hakkında hâlâ söyleyecek sözlerinin olduğunu umuyorum.” – İclal Vanwesenbeeck

Şair Nigâr Hanım kimdir?

Eserlerinin sonuna Nigâr binti Osman imzasını atan Nigâr Hanım, 1848 Macar İhtilali’nden sonra Osmanlı Devleti’ne sığınarak ihtida eden ve “Macar” lakabıyla tanınan Osman Paşa’nın kızıdır. Babasının nüfuzu, ilme ve musikiye olan merakı sayesinde küçük yaşlardan itibaren sanat çevrelerinde yetişme imkânı bulur. On bir yaşındayken devrin önemli isimlerinden Hacı Salih Efendi’nin oğlu İhsan Bey’le evlenen Nigâr Hanım’ın bu evlilikten üç oğlu olur. Ancak eşiyle yaşadığı sorunlar yüzünden bu evlilik boşanmayla sonuçlanır ve bu süreçte yaşadıklarının ruhunda ve bedeninde bıraktığı tesirler, Nigâr Hanım’ın kişisel ve edebi hayatını oldukça etkiler.

Nigâr Hanım’ın ilk şiir kitabı olan Efsûs’un birinci kısmı 1887, ikinci kısmı 1890 yılında yayımlanır. İlk şiir kitabıyla birlikte edebiyat çevrelerinde büyük bir ün kazanan Nigâr Hanım hem eserleri hem de kendisiyle ilgili yazılan yazılarla dönemin edebiyat ağının içerisinde yer alır. 1896 yılında Hanımlara Mahsus Gazete’deki yazılarını derlediği Nîrân ve 1899’da Aks-i Sedâ başlıklı şiir kitabı basılır. 1901 yılında daha önceleri Hanımlara Mahsus Gazete’de tefrika edilen Safahat-i Kalp başlıklı mektup-romanı, 1916 yılında ise Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı’yla ilgili kahramanlık ve vatanseverlik temalarını içeren Elhân-ı Vatan başlıklı son eseri yayımlanır. Bu eserlerin dışında Nigâr Hanım’ın 1883 yılında yazdığı ancak yayımlatmadığı Tesir-i Aşk başlıklı bir tiyatro eseri de var.

Ölümünden sonra oğulları tarafından Aşiyan Müzesi’ne bağışlanan 1887-1918 yılları arasında tutmuş olduğu günlüklerinde Nigâr Hanım, çok erken bir dönemde bir kadın olarak toplumsal meselelerden ziyade kendi iç sıkıntılarına, çevresiyle ve ailesiyle olan ilişkilerine ve siyasi ekonomik değişimlerin kendi yaşamı üzerindeki tesirlerine değinmeyi tercih eder. Bu günlükler, on dokuzuncu yüzyıl İstanbul’unun geçiş ve arayış döneminde, edebiyat kamusunda görünürlüğü ve saygınlığı olan Nigâr Hanım’ın şahsi tecrübelerini, çatışmalarını, hayata dair kaygılarını, gelecekten beklentilerini, toplumsal değişim karşısındaki tepkilerini, farklı dinden ve milletten kadınlarla kurduğu temasları, bir okur ve yazar olarak deneyimlerini ve edebiyat kamusundaki ilişkileri göstermesi açısından oldukça önemli veriler sunar.

Künye

Yayınevi: Can Yayınları
Kitap Adı: Safahat-ı Kalp
Yazar: Şair Nigâr Hanım
Dizi: Miras
Tür: Mektup – Roman
Basım Tarihi: 2022
Sayfa Sayısı: 160 sayfa
Ebat: 12,5 x 19,5 cm

Diğer yeni çıkan kitap tanıtımlarını okumak için tıklayın.

Yorumlar (0)

Yorumlar

Henüz Bir Yorum Yok

Be the first to review “Safahat-ı Kalp – Şair Nigâr Hanım”

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

More Products